Standardy Ochrony Małoletnich

Podstawy prawne:

1. Ustawa z dnia 13 maja 2016 r., o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 560);

2. Ustawa z dnia 28 lipca 2023r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023r. poz. 1606);

PREAMBUŁA

Naczelną zasadą wszystkich działań podejmowanych przez pracowników szkoły jest działanie dla dobra dziecka i w jego najlepszym interesie. Pracownik szkoły traktuje dziecko z szacunkiem oraz uwzględnia jego potrzeby. Niedopuszczalne jest stosowanie przez pracownika wobec dziecka przemocy w jakiejkolwiek formie. Pracownik szkoły, realizując te cele, działa w ramach obowiązującego prawa, przepisów wewnętrznych danej szkoły oraz swoich kompetencji.

Dzięki wprowadzeniu Standardów nasza szkoła:

• troszczy się o dobro każdego dziecka,
• zwiększa świadomość zagrożeń,
• pozwala efektywniej im zapobiegać i w konsekwencji skuteczniej tworzyć środowisko wolne od
  czynników, które mogą doprowadzić do naruszenia praw dziecka, daje pracownikom jasność w zakresie zachowań niedozwolonych względem dzieci,
• w sposób przejrzysty informuje o oczekiwanej reakcji w przypadku obaw o bezpieczeństwo
  małoletnich,
• kieruje na zewnątrz jednoznaczny komunikat na temat swojego zaangażowania w ochronę dzieci
  przed krzywdzeniem.

Standardy ochrony małoletnich obejmują:

Standard I.

Uczniowie, rodzice i pracownicy Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Sierpcu znają „Standardy ochrony małoletnich”. Dokument jest dostępny i upowszechniony.

Standard II.

Personel współtworzy i gwarantuje bezpieczne i przyjazne środowisko w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Sierpcu.

Standard III.

Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Sierpcu oferuje rodzicom/opiekunom prawnym informację oraz edukację w zakresie wychowania dzieci bez przemocy oraz ich ochrony przed krzywdzeniem i wykorzystywaniem.

Standard IV.

Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Sierpcu zapewnia uczniom równe traktowanie oraz przestrzeganie ich praw.

Standard V.

Organizacja postępowania na wypadek krzywdzenia lub podejrzenia krzywdzenia małoletnich zapewnia skuteczną ochronę uczniom.

Standard VI.

W Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Sierpcu wzmacnia się poczucie bezpieczeństwa uczniów w obszarze relacji społecznych oraz ochrony przed treściami szkodliwymi
i zagrożeniami w sieci.

Standard VII.

Działania podejmowane w ramach ochrony małoletnich przed krzywdzeniem są dokumentowane.

Standard VIII.

Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Sierpcu monitoruje i okresowo (przynajmniej raz
na dwa lata) weryfikuje zgodność prowadzonych działań z przyjętymi zasadami i procedurami ochrony małoletnich.

Rozdział I

OBJAŚNIENIE TERMINÓW UJĘTYCH W STANDARDACH OCHRONY MAŁOLETNICH PRZYJĘTYCH W SPECJALNYM OŚRODKU SZKOLNO-WYCHOWAWCZYM W SIERPCU

§1

1. Pracownikiem szkoły jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę lub umowy zlecenia.

2. Osoby współpracujące ze szkołą to pracownicy firm i instytucji wspierających szkołę, wolontariusze,

stażyści, praktykanci odbywający w szkole praktykę zawodową.

3. Małoletnim jest każda osoba do ukończenia 18 roku życia, w tym z oddziału przedszkolnego
   i punktu przedszkolnego.

4. Opiekunem małoletniego jest osoba uprawniona do jego reprezentacji, w szczególności jego rodzic lub opiekun prawny. W myśl niniejszego dokumentu opiekunem jest również rodzic zastępczy lub osoba sprawująca funkcję wychowawczo-opiekuńczą.

5. Zgoda rodzica małoletniego oznacza zgodę co najmniej jednego z jego rodziców. W przypadku braku porozumienia między rodzicami dziecka należy poinformować rodziców o konieczności rozstrzygnięcia sprawy przez sąd rodzinny.

6. Kandydatem jest osoba przed nawiązaniem stosunku pracy na stanowisku – pracownik pedagogiczny, pracownik niepedagogiczny.

Zasady bezpiecznej rekrutacji pracowników w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Sierpcu określa Załącznik Nr 1 do niniejszych standardów.

7. Przez krzywdzenie małoletniego należy rozumieć popełnienie czynu zabronionego lub czynu karalnego na jego szkodę przez jakąkolwiek osobę, w tym pracownika szkoły, lub zagrożenie dobra małoletniego, w tym jego zaniedbywanie.

Krzywdzeniem jest:

1. • Przemoc – zachodzi wówczas, gdy jakaś osoba odnosi się do drugiej w sposób niezgodny z wymaganiami relacji, która je łączy.

   • Przemoc fizyczna – jest to celowe uszkodzenie ciała, zadawanie bólu lub groźba uszkodzenia ciała. Skutkiem przemocy fizycznej mogą być złamania, siniaki, rany cięte, poparzenia, obrażenia wewnętrzne.

Przemoc emocjonalna – to powtarzające się poniżanie, upokarzanie i ośmieszanie dziecka, wciąganie dziecka w konflikt dorosłych, manipulowanie nim, brak odpowiedniego wsparcia, uwagi i miłości, stawianie dziecku wymagań i oczekiwań, którym nie jest ono w stanie sprostać. Jej celem jest naruszenie godności osobistej.

1. • Wykorzystywanie seksualne – to każde zachowanie, które prowadzi do seksualnego zaspokojenia kosztem dziecka. Wykorzystywanie seksualne odnosi się do zachowań
     z kontaktem fizycznym (np. dotykanie dziecka, współżycie z dzieckiem) oraz zachowania bez kontaktu fizycznego (np. pokazywanie dziecku materiałów pornograficznych, podglądanie, ekshibicjonizm). Przemoc ta może być jednorazowym incydentem lub powtarzać się przez dłuższy czas.

   • Zaniedbywanie – to niezaspokajanie podstawowych potrzeb materialnych i emocjonalnych dziecka przez rodzica lub opiekuna prawnego, niezapewnianie mu odpowiedniego pożywienia, ubrań, schronienia, opieki medycznej, bezpieczeństwa, brak dozoru nad wypełnianiem obowiązku szkolnego.

2. Osoba odpowiedzialna za Internet to wyznaczony przez dyrektora szkoły pracownik, sprawujący nadzór nad korzystaniem z Internetu przez uczniów na terenie szkoły oraz nad bezpieczeństwem dzieci w Internecie.

3. Osoba odpowiedzialna za Standardy ochrony małoletnich przed krzywdzeniem to wyznaczony przez dyrektora szkoły pracownik sprawujący nadzór nad realizacją polityki ochrony dzieci przed krzywdzeniem w szkole.

4. Dane osobowe dziecka to wszelkie informacje umożliwiające identyfikację małoletniego.
   „Dane osobowe” oznaczają wszelkie informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej („osobie, której dane dotyczą”); możliwa do zidentyfikowania osoba fizyczna to osoba, którą można bezpośrednio lub pośrednio zidentyfikować, w szczególności na podstawie identyfikatora takiego jak imię i nazwisko, numer identyfikacyjny, dane o lokalizacji, identyfikator internetowy lub jeden bądź kilka szczególnych czynników określających fizyczną, fizjologiczną, genetyczną, psychiczną, ekonomiczną, kulturową lub społeczną tożsamość osoby fizycznej (art. 4 ust. 1 ogólnego rozporządzenia
   o ochronie danych osobowych z 27 kwietnia 2016r. /RODO/.

§ 2

1. W przypadku nieobecności dyrektora w poniższych procedurach interwencyjnych zastępuje go osoba zastępująca dyrektora zgodnie z przepisami prawa.

2. W przypadku nieobecności wychowawcy w poniższych procedurach interwencyjnych zastępuje go nauczyciel wskazany przez dyrektora lub pedagog lub psycholog.

Rozdział II

ROZPOZNAWANIE I REAGOWANIE NA CZYNNIKI RYZYKA
I SYMPTOMY KRZYWDZENIA DZIECI

§1

1. Każdy pracownik Ośrodka, który zauważy lub podejrzewa, że uczeń jest krzywdzony zobowiązany jest zareagować, a w sytuacji koniecznej udzielić pierwszej pomocy oraz ma obowiązek zgłoszenia tego do dyrektora szkoły, który podejmuje stosowne działania, w tym przedstawia rodzicom dostępną ofertę wsparcia.

2. Wszyscy pracownicy Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Sierpcu i inne osoby, które w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych podjęły informację o krzywdzeniu ucznia lub inne informacje z tym związane, są zobowiązane do zachowania tajemnicy, wyłączając informacje przekazywane uprawnionym instytucjom w ramach działań interwencyjnych.

3. Pracownicy zobowiązani są do troski o bezpieczeństwo małoletnich zgodnie ze swoimi kompetencjami, obowiązującym prawem oraz przepisami wewnętrznymi szkoły.

4. W przypadku zidentyfikowania czynników ryzyka pracownicy szkoły podejmują rozmowę
   z rodzicami/opiekunami prawnymi/osobą sprawującą funkcję opiekuńczo-wychowawczą przekazując informacje na temat dostępnej oferty wsparcia i motywując ich do szukania dla siebie pomocy.

5. Pracownicy Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego monitorują sytuację i dobrostan dziecka.

6. Znajomość symptomów krzywdzenia dziecka i umiejętne ich rozpoznawanie umożliwia:

– identyfikowania dzieci, które są krzywdzone,

– przerwanie stosowania przemocy wobec dzieci.

7. W przypadku podjęcia przez pracownika szkoły podejrzenia, że dziecko jest krzywdzone należy
zareagować zgodnie z odpowiednią procedurą interwencji, wskazaną w niniejszych Standardach.

Rozdział III

ZASADY ZAPEWNIAJĄCE BEZPIECZNE RELACJE MIĘDZY MAŁOLETNIMI
A PERSONELEM

§1

Pracownicy Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Sierpcu znają i stosują zasady bezpiecznych relacji pracownik szkoły-dziecko, dziecko-dziecko ustalone w placówce. Zasady stanowią Załącznik Nr 2 do niniejszych Standardów.

§2

1. Zasadą, której przestrzeganie jest wymagane od pracowników Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Sierpcu w odniesieniu do wszystkich czynności podejmowanych przez pracowników placówki jest działanie dla dobra dziecka i w jego najlepszym interesie.

2. Pracownicy Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Sierpcu traktują dziecko
   z szacunkiem oraz uwzględniają jego godność i potrzeby.

3. Pracownicy Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Sierpcu działają w ramach obowiązującego prawa, przepisów wewnętrznych placówki oraz swoich kompetencji.

4. Niedopuszczalne jest podejmowanie jakichkolwiek czynności niedozwolonych, określonych
   w niniejszej procedurze w jakiejkolwiek formie.

5. Zasady bezpiecznych relacji pracowników Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego
   w Sierpcu z dziećmi obowiązują wszystkich pracowników pedagogicznych
   i niepedagogicznych, stażystów, praktykantów i wolontariuszy, którzy zobowiązani są do utrzymywania profesjonalnej relacji z dziećmi i każdorazowego rozważenia, czy ich reakcja, komunikat bądź działanie wobec dziecka są adekwatne do sytuacji, bezpieczne, uzasadnione
   i sprawiedliwe.

6. Każdy pracownik zobowiązany jest działać w sposób otwarty i przejrzysty, aby zminimalizować ryzyko błędnej interpretacji swojego zachowania.

7. Znajomość i zaakceptowanie zasad pracownicy potwierdzają podpisaniem oświadczenia.

Rozdział IV

ZASADY I PROCEDURY PODEJMOWANIA INTERWENCJI W SYTUACJI PODEJRZENIA KRZYWDZENIA MAŁOLETNIEGO LUB POSIADANIA INFORMACJI O KRZYWDZENIU MAŁOLETNEGO

§1

1. Wszyscy pracownicy Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Sierpcu zwracają szczególną uwagę na występowanie w zachowaniu małoletniego sygnałów świadczących
   o krzywdzeniu, w szczególności o możliwości popełnienia przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletniego, wskazane w ustawie z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks karny w następujących regulacjach:

Art. 197. [Zgwałcenie i wymuszenie czynności seksualnej],

Art. 198. [Seksualne wykorzystanie niepoczytalności lub bezradności];

Art. 199. [Seksualne wykorzystanie stosunku zależności lub krytycznego położenia];

Art. 200. [Seksualne wykorzystanie małoletniego];

Art. 200a. [Elektroniczna korupcja seksualna małoletniego];

Art. 200b. [Propagowanie pedofilii];

Art. 202. [Publiczne prezentowanie treści pornograficznych];

Art. 203. [Zmuszanie do uprawiania prostytucji];

Art. 204. §3. [Stręczycielstwo, sutenerstwo i kuplerstwo].

2. Uwagę pracowników Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Sierpcu powinny zwrócić przykładowo następujące zachowania:

1. Małoletni ma widoczne obrażenia ciała (siniaki, poparzenia, ugryzienia, złamania kości itp.), których pochodzenie trudno jest wyjaśnić,

2. Podawane przez małoletniego wyjaśnienia, dotyczące obrażeń wydają się niewiarygodne, niemożliwe, niespójne itp., małoletni często je zmienia,

3. Pojawia się niechęć przed udziałem w lekcjach uwzględniających ćwiczenia fizyczne,

4. Małoletni nadmiernie zakrywa ciało, niestosownie do sytuacji i pogody,

5. Małoletni wzdryga się, kiedy podchodzi do niego osoba dorosła,

6. Małoletni boi się rodzica lub opiekuna,

7. Małoletni boi się powrotu do domu,

8. Małoletni jest bierny, wycofany, uległy, przestraszony,

9. Małoletni cierpi na powtarzające się dolegliwości somatyczne: ból brzucha, głowy, mdłości itp.,

10. Małoletni moczy się bez powodu lub w konkretnych sytuacjach czy też na widok określonych osób,

11. Nastąpiła nagła i wyraźna zmiana zachowania małoletniego.

3. W przypadku uzyskania przez pracownika Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego
   w Sierpcu informacji, że dziecko jest krzywdzone przez pracownika, innego dorosłego, rodziców ucznia, innego małoletniego lub istnieje takie podejrzenie, pracownik niezwłocznie interweniuje i zatrzymuje krzywdzenie. Ma obowiązek sporządzenia Notatki Służbowej (Załącznik Nr 3) i przekazania informacji Dyrektorowi Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Sierpcu lub wychowawcy klasy, lub pedagogowi lub psychologowi.

4. Każde dziecko, które doświadczy krzywdzenia ma prawo do poinformowania dyrektora, pedagoga, psychologa lub wychowawcę klasy i powinno to natychmiast uczynić.

5. Każda informacja dotycząca podejrzenia krzywdzenia małoletniego traktowana jest poważnie
   i wyjaśniana bez względu na to, czy pochodzi od dziecka, pracownika czy osoby dorosłej oraz bez względu na to kogo dotyczy.

§2

W przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa przez pracownika na szkodę dziecka:

1. Osoba, która posiada wiedzę na temat popełnienia przestępstwa informuje o tym Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Sierpcu i przekazuje mu Notatkę Służbową.
   W przypadku gdy to małoletni jest świadkiem przestępstwa popełnionego przez pracownika na szkodę dziecka, niezwłocznie zobowiązany jest do poinformowania o tym wychowawcę/dyrektora/nauczyciela, lub w sposób anonimowy, wrzucając informację do skrzynki zaufania, znajdującej się na terenie szkoły.

2. Dyrektor Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Sierpcu przeprowadza rozmowę
   z pracownikiem podejrzanym o popełnienie przestępstwa w celu zdobycia informacji.

3. Psycholog, wychowawca przeprowadzają rozmowę z dzieckiem. Wzywa się rodziców dziecka, którzy zostają poinformowani o podjętych działaniach w celu zapewnienia dziecku bezpieczeństwa, a także o możliwościach skorzystania z różnych form wsparcia na terenie szkoły oraz poza nią. Sporządza się Plan Pomocy Dziecku – Załącznik Nr 4.

4. Dyrektor informuje pracownika o obowiązku zgłoszenia sprawy na policję lub do prokuratora, a także podjęcie działań wynikających z Karty Nauczyciela lub Kodeksu pracy.

5. W przypadku podejrzenia, że życie i zdrowie dziecka jest zagrożone należy niezwłocznie poinformować odpowiednie służby (policja, pogotowie ratunkowe) dzwoniąc na numer 112, 997, 998. Poinformowania służb dokonuje pracownik, który pierwszy powziął informacje
   o zagrożeniu.

§3

Procedura postępowania w przypadku krzywdzenia dziecka przez osobę ze środowiska rodzinnego

1. Każdy pracownik, który otrzymał informację o podejrzeniu krzywdzenia dziecka przez jakąkolwiek osobę dorosłą niebędącą pracownikiem szkoły, jest zobowiązany niezwłocznie powiadomić o podejrzeniu Dyrektora oraz sporządzić Notatkę Służbową zawierającą opis zaobserwowanych symptomów.

2. W sytuacji, gdy istnieje podejrzenie popełnienia przestępstwa dyrektor jest zobowiązany niezwłocznie zgłosić zawiadomienie na policję lub do prokuratury.

3. W przypadku podejrzenia, że rodzic dziecka zaniedbuje jego potrzeby lub rodzina jest niewydolna wychowawczo (np. dziecko chodzi w nieadekwatnych do pogody ubraniach, opuszcza miejsce zamieszkania bez nadzoru osoby dorosłej), Dyrektor Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Sierpcu informuje właściwy ośrodek pomocy społecznej
   o potrzebie pomocy rodzinie, gdy niespełnianie potrzeb wynika z sytuacji ubóstwa

§4

1. W każdym z przytoczonych przypadków małoletni zostaje niezwłocznie otoczony opieką
   i wsparciem psychologa, pedagoga, wychowawcy klasowego.

2. Zgłoszona sprawa poddana jest wyjaśnieniu przez wychowawcę klasy, pedagoga i psychologa.

3. Pracownicy Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Sierpcu, wyjaśniający sprawę podejmują następujące działania:

1. Przeprowadzają rozmowę z pokrzywdzonym dzieckiem,

2. Przeprowadzają rozmowę z innymi osobami, które pomogą w ocenie sytuacji,

3. Wzywają do szkoły rodziców lub opiekunów prawnych pokrzywdzonego dziecka
   i przeprowadzają z nimi rozmowę,

4. Sporządzają opis sytuacji szkolnej i rodzinnej ucznia na podstawie rozmów z małoletnim, nauczycielami, rodzicami.

5. Opracowują wspólny Plan Pomocy Dziecku

4. Wszystkie działania przewidziane w Planie Pomocy Dziecku mają na celu zapewnienie dziecku bezpieczeństwa i wsparcia.

5. Plan Pomocy Dziecku powinien zawierać wskazania dotyczące:

1. Podjęcia działań przez Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Sierpcu w celu zapewnienia dziecku bezpieczeństwa, w tym zgłoszenie podejrzenia krzywdzenia do odpowiedniej instytucji,

2. Form wsparcia jakie szkoła może zaoferować dziecku (objęcie wsparciem psychologa, pedagoga),

3. Działań zespołu nauczycieli względem krzywdzonego dziecka,

4. Skierowanie małoletniego do innych podmiotów, działających na rzec wsparcia dzieci krzywdzonych, jeśli zaistnieje taka potrzeba.

6. Plan Pomocy Dziecku jest przedstawiony przez psychologa lub pedagoga w obecności wychowawcy klasy rodzicom/opiekunom prawnym dziecka z zaleceniem współpracy przy jego realizacji.

7. Rodzicom przekazuje się informacje na temat dostępnej oferty wsparcia, motywując ich do szukania pomocy dla siebie.

8. Wychowawca klasy monitoruje przebieg realizacji planu i jego skutków względem dziecka.

§5

1. W przypadku, gdy efekty działań nie przyniosą oczekiwanych rezultatów lub w bardziej skomplikowanych przypadkach (dotyczących np. wykorzystywania seksualnego, znęcania fizycznego
   i psychicznego lub gdy źródłem krzywdzenia są rodzice) Dyrektor Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Sierpcu powołuje Zespół Interwencyjny, w skład którego wchodzą: dyrektor, pedagog, psycholog, wychowawca i inni pracownicy szkoły mający wiedzę o krzywdzonym uczniu.

2. Zespół interwencyjny sporządza Plan Pomocy Dziecku na podstawie opisu sporządzonego przez pedagoga szkolnego oraz innych, uzyskanych przez członków zespołu, informacji.

3. W przypadku gdy podejrzenie krzywdzenia zgłosili opiekunowie dziecka, powołanie zespołu jest obligatoryjne. Zespół interwencyjny wzywa opiekunów dziecka na spotkanie wyjaśniające, podczas którego może zaproponować opiekunom zdiagnozowanie zgłaszanego podejrzenia
   w zewnętrznej, bezstronnej instytucji.

4. Ze spotkania sporządza się protokół.

5. Rodzice lub opiekunowie prawni dziecka informowani są przez dyrektora o obowiązku szkoły jako instytucji zgłoszenia podejrzenia krzywdzenia dziecka do odpowiednich instytucji.

6. Dyrektor może przygotować wniosek o wgląd w sytuację rodzinną, zgłosić sprawę na policję lub zawiadomić o podejrzeniu popełnieniu przestępstwa na szkodę małoletniego prokuraturę lub może wszcząć procedurę „Niebieskie Karty”

7. Realizacja procedury „Niebieskie Karty” odbywa się w oparciu o Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 września 2023r. w sprawie procedury „Niebieskie Karty” oraz wzorów formularzy „Niebieska Karta”. Osoba wyznaczona: pedagog szkolny.

§6

1. Z przebiegu działań sporządza się Kartę Interwencji, której wzór stanowi Załącznik Nr 5. Kartę załącza się do akt ucznia i teczki „Standardy Ochrony Małoletnich – Interwencje”.

2. Wszyscy pracownicy Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Sierpcu, którzy
   w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych posiadają informacje o krzywdzeniu dziecka lub informacje z tym związane są zobowiązani do zachowania tych informacji
   w tajemnicy, wyłączając przekazywanie informacji uprawnionym instytucjom w ramach działań interwencyjnych.

§7

Procedury postępowania w przypadku podejrzenia krzywdzenia dziecka ze strony rówieśników

1. W przypadku krzywdzenia ucznia przez innego małoletniego na terenie szkoły, pracownik będący świadkiem zdarzenia zobowiązany jest zdecydowanie i stanowczo przerwać negatywne zachowania uczestników zajścia i rozdzielić strony konfliktu. Jeśli istnieje potrzeba należy skierować poszkodowanych do gabinetu pielęgniarki lub samemu udzielić pierwszej pomocy. W przypadku poważniejszych obrażeń należy wezwać pogotowie ratunkowe i rodziców.

2. Wychowawca przy współpracy z pedagogiem lub psychologiem zobowiązany jest wyjaśnić okoliczności zajścia, powiadomić rodziców poszkodowanego ucznia oraz sprawcy
   i przeprowadzić rozmowy osobno z rodzicami dziecka krzywdzącego i krzywdzonego.

3. Z uczniem-sprawcą przeprowadza rozmowę omawiającą jego zachowanie oraz powiadamia
   o konsekwencjach zgodnych ze Statutem Szkoły. Niezależnie od powyższego wspólnie
   z uczniem- sprawcą opracowuje plan naprawczy, celem zmiany niepożądanych zachowań,
   a w stosunku do dziecka krzywdzonego Plan Pomocy Dziecku.

4. Na terenie Ośrodka zarówno poszkodowany, jak i sprawca objęci zostają wsparciem psychologiczno-pedagogicznym.

5. Jeżeli ofiara przemocy doznała dotkliwych obrażeń cielesnych (wymagających interwencji medycznych) lub następuje długotrwały proces przemocy (dręczenie), a wcześniej stosowane strategie naprawcze nie przyniosły oczekiwanych rezultatów Dyrektor zawiadamia o zdarzeniu policję lub sąd rodzinny.

6. W przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu przez nieletniego Dyrektor niezwłocznie składa do sądu rodzinnego zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez nieletniego.

7. W przypadku podejrzenia, że życie i zdrowie dziecka jest zagrożone należy niezwłocznie poinformować odpowiednie służby (policja, pogotowie ratunkowe).

Rozdział V

ZASADY UDOSTĘPNIANIA PRACOWNIKOM, MAŁOLETNIM I ICH RODZICOM/OPIEKUNOM

STANDARDÓW DO ZAZNAJOMIENIA I STOSOWANIA

§1

1. Standardy ochrony małoletnich są udostępniane pracownikom szkoły, małoletnim i ich opiekunom w sekretariacie szkoły oraz na tablicy ogłoszeń lub za pośrednictwem dziennika elektronicznego.

2. Standardy są zamieszczone na tablicy ogłoszeń w pokoju nauczycielskim oraz na stronie internetowej szkoły pod adresem https://soswsierpc.pl/

3. Dla małoletnich zostaje ogłoszona skrócona wersja Standardów zarówno na stronie internetowej jak i na tablicy ogłoszeń dla uczniów. Wersja ta zawiera istotne informacje dla dzieci.

4. Każdy pracownik ma obowiązek zapoznać się z standardami po zawarciu umowy o pracę.

5. Zapoznanie się z standardami pracownicy szkoły potwierdzają podpisem.

6. Pierwsze zapoznanie rodziców uczniów/opiekunów prawnych/osób sprawujących funkcję opiekuńczo-wychowawczą i uczniów ze Standardami następuje nie później niż w terminie 30 dni od ich opracowania i wprowadzenia, w pozostałych przypadkach:

1. Rodzice uczniów/opiekunowie prawni/osoba sprawująca funkcję opiekuńczo-wychowawczą – podczas zebrań, każdorazowo na początku roku szkolnego zapoznają się ze Standardami Ochrony Małoletnich poprzez: wysłuchanie prezentacji, przeczytanie Standardów Ochrony Małoletnich wysłanych za pośrednictwem dziennika elektronicznego lub na zamieszczonych na stronie internetowej.

2. Uczniowie – podczas jednych z pierwszych zajęć z wychowawcą, realizowanych w miesiącu wrześniu każdego roku.

7. Treść oświadczenia dla personelu Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Sierpcu, rodziców/opiekunów prawnych/osoby sprawującej funkcję opiekuńczo-wychowawczą i uczniów stanowi Załącznik Nr 6 do Standardów.

8. Monitoring i ewaluacja Standardów prowadzona jest w oparciu o analizę dokumentacji wewnętrznej, korespondencji międzyinstytucjonalnej, przepisów prawa, obserwację, analizę ilościową i jakościową zgłoszeń, badania ankietowe, diagnozę czynników ryzyka i konsultacje
   z organami szkoły.

9. Wprowadzenie zmiany w Standardach zatwierdza i przedstawia pracownikom, rodzicom/opiekunom prawnym/osobie sprawującej funkcję wychowawczą i uczniom Dyrektor Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Sierpcu.

Rozdział VI

ZASADY DOSTĘPU DZIECI DO INTERNETU

§1

1. W Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Sierpcu osobą odpowiedzialną za monitoring bezpieczeństwa sieci komputerowej jest informatyk szkolny.

2. Szkoła, zapewniając uczniom dostęp do Internetu (sprzęt szkolny) podejmuje działania zabezpieczające uczniów przed dostępem do treści, które mogą stanowić zagrożenie dla ich prawidłowego rozwoju.

3. Zasady używania telefonów w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Sierpcu określa Statut. Zasady te służą m.in. ochronie dzieci przed treściami szkodliwymi
   i zagrożeniami w Internecie oraz utrwalonymi w innej formie.

4. Rozwiązania organizacyjne na poziomie szkoły bazują na aktualnych standardach bezpieczeństwa.

5. Wyznaczona osoba jest odpowiedzialna za bezpieczeństwo sieci w instytucji.
   Do obowiązków tej osoby należą działania według poniższych procedur:

   • Zabezpieczenie sieci internetowej szkoły przed niebezpiecznymi treściami poprzez instalację oprogramowania (komputery podłączone są do sieci OSE, która filtruje niepożądane treści). Oprogramowanie aktualizowane jest automatycznie.

   • Okresowe sprawdzanie, czy na komputerach z dostępem do Internetu nie znajdują się niebezpieczne treści. W przypadku znalezienia niebezpiecznych treści wyznaczony pracownik stara się ustalić, kto korzystał z komputera w czasie ich wprowadzenia. Informację o uczniu, który korzystał z komputera w czasie wprowadzenia niebezpiecznych treści, wyznaczony pracownik przekazuje wychowawcy, który przeprowadza z nim rozmowę na temat bezpieczeństwa w Internecie. Jeżeli w wyniku przeprowadzonej rozmowy nauczyciel uzyska informację, że uczeń jest krzywdzony, podejmuje działania opisane w procedurze interwencji.

6. Istnieje regulamin korzystania z Internetu przez uczniów.

7. W przypadku dostępu realizowanego pod nadzorem pracownika szkoły ma on obowiązek informowania dzieci o zasadach bezpiecznego korzystania z Internetu. Pracownik szkoły czuwa także nad bezpieczeństwem korzystania z Internetu przez uczniów podczas zajęć.

8. Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Sierpcu zapewnia stały dostęp do materiałów edukacyjnych dotyczących bezpiecznego korzystania z Internetu przy komputerach, z których możliwy jest dostęp do sieci.

ROZDZIAŁ VII

ZASADY OCHRONY WIZERUNKU UCZNIA I DANYCH OSOBOWYCH MAŁOLETNICH

§1

1. Szkoła uznając prawo małoletniego do prywatności i ochrony dóbr osobistych, zapewnia ochronę wizerunku ucznia.

2. Wizerunek podlega ochronie na podstawie przepisów zawartych w Kodeksie cywilnym,
   w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a także na podstawie ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z 27 kwietnia 2016r. /RODO/.

3. Upublicznianie wizerunku osoby do 16 roku życia, utrwalonego w jakiejkolwiek formie (fotografia, nagranie audio – wideo) wymaga wyrażenia zgody osoby sprawującej władzę rodzicielską lub opiekę nad dzieckiem (wymóg art. 8 RODO) – Załącznik nr 7 do niniejszych Standardów. Rodzic/opiekun prawny wyraża pisemną zgodę podczas pierwszego zebrania
   z wychowawcą klasy/oddziału przedszkolnego na dany rok szkolny. Zgoda rodziców na wykorzystanie wizerunku ich dziecka jest tylko wtedy wiążąca, jeśli rodzice zostali poinformowani o sposobie wykorzystania zdjęć/nagrań.

4. Osoba małoletnia powyżej 16 roku życia ma prawo do wyrażenia zgody osobiście.

5. Zgody, o których mowa w pkt 3 i 4 są wyrażane w formie pisemnej. Zgody jw. są jednocześnie zgodami na rozpowszechnianie wizerunku małoletniego wskazaną w art. 81 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

6. Osoba wyrażająca zgodę otrzymuje klauzulę informacyjną o zasadach przetwarzania danych osobowych w postaci wizerunku małoletniego oraz jest informowana przez osobę reprezentującą administratora danych osobowych o przysługujących prawach, w tym prawie do wycofania zgody oraz innych, zgodnie z art. 13 RODO.

7. Pracownicy szkoły zmniejszają ryzyko kopiowania i niestosownego wykorzystania zdjęć/nagrań małoletnich poprzez przyjęcie następujących zasad:

– wszyscy uczniowie znajdujący się na zdjęciu muszą być ubrani, a sytuacja na zdjęciu nie jest dla ucznia poniżająca, ośmieszająca ani nie ukazuje go w negatywnym kontekście;

– zdjęcia uczniów koncentrują się na czynnościach wykonywanych przez uczniów i w miarę możliwości przedstawiają grupę, a nie pojedyncze osoby;

– rezygnuje się z publikacji zdjęć uczniów, nad którymi nie sprawujemy już opieki;

– wszystkie podejrzenia i problemy dotyczące niewłaściwego rozpowszechniania wizerunków uczniów zgłaszane są Dyrektorowi Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Sierpcu.

8. Jeżeli wizerunek małoletniego stanowi jedynie szczegół całości, takiej jak zgromadzenie, krajobraz, publiczna impreza, zgoda rodziców/opiekunów lub małoletniego powyżej 16 roku życia na utrwalanie wizerunku nie jest wymagana. Zabrania się umieszczania informacji pozwalających ustalić tożsamość osób ujętych na zdjęciu lub innej formie publikacji.

9. Pracownikowi szkoły nie wolno umożliwiać przedstawicielom mediów utrwalania wizerunku ucznia (filmowanie, fotografowanie, nagrywanie głosu) na terenie szkoły bez pisemnej zgody opiekuna prawnego ucznia.

10. Szkoła będąca administratorem danych osobowych nie udostępnia jakichkolwiek danych osobowych uczniów, opiekunów, w tym danych kontaktowych i wizerunku – bez wiedzy
    i zgody tego opiekuna lub bez wyraźnej podstawy prawnej.

11. Nauczyciel może wykorzystać w celach szkoleniowych lub edukacyjnych utrwalony materiał
    z udziałem małoletnich tylko z zachowaniem ich anonimowości oraz w sposób uniemożliwiający identyfikację ucznia, za zgodą Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Sierpcu.

§2

1. W Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Sierpcu wdrożono Politykę ochrony
   danych osobowych osób fizycznych (pracowników, uczniów, rodziców/opiekunów) oraz
   powołano Inspektora ochrony danych osobowych.

2. Dokumentacja RODO została opracowania zgodnie z wymogami rozporządzenia
   Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2016/679 z 27.04.2016 r. w sprawie ochrony osób
   fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego
   przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE [ogólne rozporządzenie
   o ochronie danych] (Dz. Urz. UE z 2016 r. 119, s. 1 ze zm.) oraz ustawy z dnia 10 maja
   2018 r. o ochronie danych osobowych z uwzględnieniem zasad:

1. zasada zgodności z prawem, rzetelności i przejrzystości,

2. zasady ograniczenia celu przetwarzania danych,

3. zasada minimalizacji danych,

4. zasada prawidłowości danych,

5. zasady ograniczenia przechowania danych,

6. zasady integralności i poufności danych,

7. zasady rozliczalności.

3. Osoby upoważnione do przetwarzania danych osobowych wychowanków /małoletnich
   /uczniów /rodziców posiadają upoważnienie do ich przetwarzania danych osobowych na
   podstawie art. 6 i 9 RODO.

4. Każdy pracownik posiadający dostęp do danych osobowych złożył pisemne oświadczenie
   o znajomości Polityki bezpieczeństwa przetwarzania danych osobowych pod rygorem
   odpowiedzialności karnej i zobowiązanie do jej przestrzegania pod rygorem
   odpowiedzialności karnej.

5. Rodzice uczniów niepełnoletnich/opiekunowie są informowani o przetwarzaniu ich danych
   osobowych poprzez klauzule informacyjne.

6. Dyrektor Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Sierpcu wdrożył odpowiednie
   środki techniczne i organizacyjne w celu zapewnienia bezpieczeństwa przetwarzania danych
   osobowych.

7. Dane osobowe uczniów zarejestrowane w formie pisemnej (arkusze ocen, zaświadczenia,
   zwolnienia) oraz inna dokumentacja pisemna zawierająca dane osobowe małoletnich jest
   chroniona w zamykanych szafach z ograniczonym dostępem do pomieszczeń ich
   przechowywania (sekretariat, pokój nauczycielski, gabinety psychologa, pedagoga).

8. W szkole wdrożono odpowiednią procedurę postępowania na wypadek wystąpienia
   naruszenia ochrony danych osobowych (Dyrektor niezwłocznie rejestruje i zgłasza
   zdarzenie Inspektorowi Ochrony Danych).

Rozdział VIII

ZASADY USTALANIA PLANU WSPARCIA MAŁOLETNIEGO PO UJAWNIENIU KRZYWDZENIA

§1

1. Rozpoznanie sygnałów wskazujących na krzywdzenie małoletniego.

   • Zdobycie wiedzy o krzywdzeniu dziecka.

   • Prezentowanie odpowiedzialnej postawy za uczniów i gotowość do reagowania w sytuacji zagrożenia

ich dobra.

2. Sprawdzanie sygnałów poprzez zbieranie dodatkowych informacji.

   • W przypadku dostrzeżenia sygnałów przez szkołę należy je zweryfikować, zbierając informacje pochodzące od innych pracowników szkoły oraz zawarte w dokumentacji.

   • Pedagog szkolny zbiera informacje i koordynuje działania zmierzające do pomocy uczniowi
     w szkole oraz współpracuje z innymi instytucjami i osobami, np. kuratorem sądowym, pracownikiem socjalnym, dzielnicowym.

   • Nauczyciel wychowania fizycznego, pielęgniarka szkolna zwracają uwagę na ślady pobicia dziecka, niechęć dziecka do rozbierania się, oznaki bólu przy poruszaniu się itp.

   • Wychowawcy i nauczyciele obserwują zaburzone zachowanie ucznia, które może być skutkiem krzywdzenia.

Dokumentacja szkolna zawiera informacje o nieobecnościach ucznia, jego ocenach, adnotacje
o zachowaniu ucznia.

W razie potrzeby nawiązuje się kontakt z pracownikami innych służb i instytucji zajmujących się

dzieckiem i jego rodziną w celu sprawdzenia posiadanych informacji.

3. Potwierdzenie sygnałów z innych źródeł. W celu zweryfikowania podejrzeń, że dziecko jest krzywdzone, należy przeprowadzić rozmowy z osobami z jego otoczenia: rodzicami, rodzeństwem i nauczycielami rodzeństwa.

4. Analiza zebranych informacji – diagnoza problemu krzywdzenia dziecka. Po zebraniu i analizie informacji należy ocenić zagrożenia i możliwości wsparcia dla dziecka.

5. Zaplanowanie i przeprowadzenie interwencji w przypadku potwierdzenia krzywdzenia dziecka.

6. Działania prawne. Działania prawne polegają na zgłoszeniu sprawy policji, prokuraturze sądowi lub zespołowi interdyscyplinarnemu.

7. Zadania szkoły w pomocy dziecku krzywdzonemu:

   • Zauważenie sygnałów krzywdzenia i zainicjowanie działań interwencyjnych we współpracy
     z innym służbami działającymi w lokalnym systemie pomocy.

   • Podjęcie współpracy z rodzicami w celu powstrzymania krzywdzenia dziecka
     i rozwiązywania jego problemów.

   • W uzasadnionych przypadkach podjęcie działań prawnych (zawiadomienie sądu rodzinnego, policji lub prokuratury).

   • Objęcie ucznia na terenie szkoły konieczną pomocą w realizowaniu przez nie zadań szkolnych i budowaniu pozytywnych relacji z dorosłymi i rówieśnikami.

   • Korygowanie zaburzenia zachowania dziecka w ramach codziennej pracy wychowawców
     i nauczycieli.

Rozdział IX

MONITORING STOSOWANIA ORAZ AKTUALIZACJA STANDARDÓW OCHRONY MAŁOLETNICH

§1

1. Koordynatorami Standardów Ochrony Małoletnich w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym są pedagog szkolny i psycholog szkolny.

2. Osobą odpowiedzialną za monitorowanie realizacji standardów ochrony małoletnich
   w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Sierpcu jest pedagog szkolny.

3. Pedagog odbiera zgłoszenia dotyczące problemów związanych z zagrożeniem bezpieczeństwa dzieci; reaguje na te zgłoszenia, konsultuje w miarę potrzeb z innymi podmiotami;
   w uzasadnionych przypadkach może zgłaszać sprawy odpowiednim służbom (MOPS, GOPS, policja, przewodniczący zespołu interdyscyplinarnego). Zgłoszenia do sądu i prokuratury dokonuje Dyrektor szkoły. Monitorowanie odbywa się poprzez obserwację, badania ankietowe, umożliwienie społeczności szkolnej przekazywanie informacji w sposób poufny
   i zaufany.

4. Pedagog jest odpowiedzialny za:

• monitorowanie realizacji Standardów Ochrony Małoletnich (SOM),

• ocenę SOM w celu zapewnienia dostosowania ich do aktualnych potrzeb oraz zgodności
  z obowiązującymi przepisami,

• reagowanie na sygnały naruszenia Standardów,

• proponowanie zmian w SOM,

• prowadzenie Rejestru Zgłoszeń na podstawie Kart Interwencji,

• przygotowanie pracowników do stosowania Standardów,

• ustalenie planu szkoleniowo-edukacyjnego oraz form prowadzenia szkoleń,

• opracowywanie i przekazywanie materiałów edukacyjnych pracownikom,

5. Pedagog szkolny na bieżąco zbiera opinie rodziców, prawnych opiekunów i dzieci
   o rezultatach realizacji Standardów (skargi, wnioski, uwagi, informacje pozyskane w trakcie rozmów z dziećmi, rodzicami i opiekunami). Korzysta w analizie i ocenie z informacji wychowawców; nauczycieli; informacji pozyskanych ze środowiska lokalnego i instytucji współpracujących ze szkołą.

6. Pedagog szkolny okresowo przeprowadza diagnozę dotyczącą problematyki przemocy
   i zagrożeń.

7. Pracownicy szkoły, rodzice, uczniowie mogą proponować zmiany w standardach ochrony małoletnich oraz wskazywać na naruszenia w szkole ustalonych zapisów.

8. Dyrektor wprowadza niezbędne zmiany i ogłasza pracownikom szkoły nowe brzmienie standardów ochrony małoletnich.

9. Dyrektor zapewnia Koordynatorom dostęp do szkoleń, webinarów, innych form doskonalących, w celu zdobywania wiedzy.

10. Osoby odpowiedzialne za realizację i propagowanie Standardów – psycholog i pedagog szkolny, przeprowadzają wśród pracowników szkoły raz na dwa lata ankietę monitorującą poziom realizacji Standardów. Wzór ankiety stanowi Załącznik Nr 8 i 9. Sporządzają na tej podstawie Raport z monitoringu (Załącznik Nr 10), który następnie przekazują dyrektorowi szkoły.

Rozdział X

PRZEPISY KOŃCOWE

§1

1. Standardy wchodzą w życie z dniem ich ogłoszenia.

2. Ogłoszenie następuje w sposób dostępny dla pracowników Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Sierpcu, w szczególności poprzez wywieszenie w miejscu ogłoszeń dla pracowników Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Sierpcu, w pokoju nauczycielskim oraz zamieszczenie na stronie internetowej Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Sierpcu.

3. Dokumentacja składająca się na standardy ochrony małoletnich jest dostępna na stronie internetowej Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Sierpcu.

4. Rodzice/opiekunowie prawni/osoba sprawująca funkcję opiekuńczo-wychowawczą małoletnich
   są informowani o adresie strony internetowej Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego
   w Sierpcu, o której mowa w pkt 1 podczas przedstawiania standardów ochrony małoletnich.

5. Obowiązkiem rodziców/opiekunów prawnych/osoby sprawującej funkcję opiekuńczo-wychowawczą jest zaznajomienie się ze standardami i wynikającymi z nich zasadami ochrony małoletnich przed krzywdzeniem.

WYKAZ ZAŁĄCZNIKÓW

Załącznik Nr 1 – Zasady bezpiecznej rekrutacji w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym
w Sierpcu.

Załącznik Nr 2 – Zasady bezpiecznych relacji z nieletnimi w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Sierpcu.

Załącznik Nr 3 – Notatka służbowa.

Załącznik Nr 4 – Plan Pomocy dziecku.

Załącznik Nr 5 – Karta Interwencji.

Załącznik Nr 6 – Oświadczenie o znajomości i przestrzeganiu zasad zawartych w Standardach Ochrony Małoletnich w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Sierpcu.

Załącznik Nr 7 – Oświadczenie rodzica/opiekuna prawnego* dziecka uczącego się w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Sierpcu na przetwarzanie danych osobowych.

Załącznik Nr 8 – Ankieta ewaluacyjna dla uczniów monitorująca poziom realizacji Standardów Ochrony Małoletnich w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Sierpcu.

Załącznik Nr 9 – Ankieta ewaluacyjna dla nauczycieli monitorująca poziom realizacji Standardów Ochrony Małoletnich w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Sierpcu.

Załącznik Nr 10 – Ewaluacja monitorująca poziom realizacji Standardów Ochrony Małoletnich w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Sierpcu.